Test na PTSD (PCL-5): sprawdź objawy stresu pourazowego

Czym jest PTSD

Zespół stresu pourazowego (PTSD) może rozwinąć się po wydarzeniu, które było bardzo zagrażające lub przerażające. Według klasyfikacji ICD-11 składają się na niego trzy grupy objawów: ponowne przeżywanie wydarzenia we wspomnieniach, koszmarach lub nagłych powrotach, unikanie tego, co o nim przypomina, oraz ciągłe poczucie zagrożenia. Objawy trwają co najmniej kilka tygodni i utrudniają codzienne życie^[1].

Silny stres w pierwszych dniach i tygodniach po trudnym przeżyciu jest naturalną reakcją i u wielu osób z czasem słabnie. Jeśli objawy się utrzymują albo narastają, warto zgłosić się po pomoc: PTSD dobrze poddaje się leczeniu, przede wszystkim psychoterapii skoncentrowanej na traumie^[2]. Gdy trudności po stresującym wydarzeniu są łagodniejsze, ale nie mijają, mogą to być zaburzenia adaptacyjne.

Skąd pochodzą pytania

Test to PCL-5 (PTSD Checklist for DSM-5), kwestionariusz opracowany przez amerykańskie National Center for PTSD. Jego 20 pytań odpowiada objawom PTSD według klasyfikacji DSM-5, a angielski oryginał jest dostępny bezpłatnie dla wszystkich^[3]. PCL-5 ma też polską adaptację, której właściwości sprawdzono w badaniu ponad 1000 osób po różnych traumatycznych wydarzeniach^[4]. Na tej stronie korzystamy z naszego tłumaczenia angielskiego oryginału.

Przy każdym pytaniu zaznaczasz, jak bardzo dany problem dokuczał Ci w ostatnim miesiącu, od „Wcale” do „Ekstremalnie”. Wynik liczymy w Twojej przeglądarce i nigdzie nie wysyłamy ani nie zapisujemy odpowiedzi.

Jak czytać wynik

Każda odpowiedź to od 0 do 4 punktów, więc wynik może wynosić od 0 do 80 punktów. Im wyższy, tym silniejsze objawy. Autorzy kwestionariusza podają, że wynik od 31–33 punktów w górę wskazuje na możliwe PTSD^[3][5]. W polskim badaniu najlepiej sprawdził się próg 33 punktów: przy nim test wskazał 90% osób z PTSD^[4]. Przyjmujemy dolną granicę, 31 punktów, bo test przesiewowy powinien raczej wskazać konsultację o jeden raz za dużo niż za mało.

Pod wynikiem pokazujemy też punkty w czterech grupach objawów z DSM-5: wracające wspomnienia (pytania 1–5), unikanie (6–7), zmiany w myślach i nastroju (8–14) oraz pobudzenie i reakcje (15–20). Pomogą Ci opowiedzieć specjaliście, co dokucza Ci najbardziej. To wciąż test przesiewowy, a nie diagnoza: rozpoznanie stawia lekarz psychiatra lub psycholog po rozmowie. Jeśli dokuczają Ci też napady lęku albo stały niepokój, wypełnij test na napady paniki lub test na lęk GAD-7.

Gdzie szukać pomocy

Jeśli Twoje życie lub życie innej osoby jest zagrożone, zadzwoń pod numer alarmowy 112. Jeśli przeżywasz kryzys, całodobowo i bezpłatnie możesz porozmawiać z Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym pod numerem 800 70 2222^[6] albo pod numerem 116 123^[7]. Dzieci i młodzież mogą dzwonić pod 116 111.

O tym, czym różni się pomoc psychologa, psychoterapeuty i psychiatry, przeczytasz w artykule Kryzys psychiczny: jak go rozpoznać i do kogo się zgłosić. Z objawami stresu pourazowego pomagają nasi psychiatrzy i psychoterapeuci, o których więcej piszemy na stronie Zdrowie psychiczne.

Najczęściej zadawane pytania