Przejdź do głównej treści

Kalkulator BMI dla dzieci i młodzieży

Oblicz BMI dziecka i sprawdź, na którym centylu siatki centylowej jest dla wieku i płci. Zobaczysz też, jaka masa ciała mieści się w normie przy obecnym wzroście.

KWOpracowanie: lek. Katarzyna WoźniakZaktualizowano: Opublikowano:

U dzieci BMI ocenia się inaczej niż u dorosłych, bo zmienia się ono wraz z wiekiem. Podaj płeć, wiek, wzrost i masę ciała dziecka, a kalkulator BMI pokaże wynik, centyl i punkt na siatce centylowej oraz zakres masy ciała w normie dla obecnego wzrostu. Kalkulator jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży od 2 do 18 lat.

Sprawdź centyl BMI dziecka

Centyle według polskich siatek OLA i OLAF (do 3 lat WHO), dla dzieci od 2 do 18 lat

Płeć dziecka
Wiek dziecka

Liczymy w Twojej przeglądarce. Nie zapisujemy ani nie wysyłamy danych dziecka.

Jak obliczyć BMI dziecka

Wzór na BMI jest taki sam jak u dorosłych: masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach. Na przykład 10-letni chłopiec, który waży 33 kg i ma 140 cm wzrostu, ma BMI 33 : 1,4² = 16,8 kg/m².

Inaczej niż u dorosłych ocenia się dopiero wynik. Na siatce centylowej dla 10-letnich chłopców BMI 16,8 to ok. 45. centyl, czyli norma. To samo BMI u dziecka w innym wieku albo innej płci może oznaczać nadwagę lub niedowagę, dlatego kalkulator pyta o datę urodzenia i płeć.

Jak czytać siatki centylowe

Dzieci rosną, a ich BMI zmienia się z wiekiem: u przedszkolaków zwykle lekko spada, a w wieku szkolnym i w okresie dojrzewania rośnie. Dlatego u dzieci nie stosuje się progów BMI dla dorosłych, tylko porównuje się wynik z siatką centylową dla wieku i płci[1][2].

Centyl mówi, jaka część rówieśników ma niższe BMI. 50. centyl to środek siatki: połowa dzieci w tym samym wieku i tej samej płci ma niższe BMI, a połowa wyższe. Wynik na 90. centylu oznacza, że 90 na 100 rówieśników ma niższe BMI.

Według polskich zaleceń u dzieci i młodzieży od 3 do 18 lat BMI ocenia się na polskich siatkach centylowych: nadwagę wskazuje BMI powyżej 85. centyla, a otyłość BMI powyżej 97. centyla. U młodszych dzieci stosuje się standardy WHO z innymi progami: nadwaga to wynik powyżej +2 SD, a otyłość powyżej +3 SD od mediany[3]. SD (odchylenie standardowe) to miara odległości od środka siatki: +2 SD odpowiada ok. 97,7. centylowi. Za niskie kalkulator uznaje BMI poniżej 3. centyla[4], a do 3 lat poniżej −2 SD, zgodnie z definicją WHO[6].

Od 3 lat kalkulator korzysta z polskich siatek: dla przedszkolaków z badania OLA, a od 7 lat z badania OLAF[1][2]. Między 6. a 7. urodzinami łączy obie siatki. Dla dzieci od 2 do 3 lat polskich siatek nie ma, więc kalkulator korzysta ze standardów rozwoju dzieci WHO[5]. Część lekarzy używa jeszcze starszych polskich siatek z 1999 roku, w których nadwagę wyznacza 90. centyl[3], dlatego ocena w gabinecie może się nieco różnić.

Siatka centylowa BMI to narzędzie przesiewowe, a nie diagnoza. Pojedynczy pomiar to tylko punkt na siatce: lekarz patrzy, jak BMI dziecka zmienia się w czasie, i bierze pod uwagę wzrost, dojrzewanie i ogólne zdrowie. Więcej o tym, jak rozpoznaje się i leczy otyłość u dzieci, przeczytasz w artykule Otyłość u dzieci i nastolatków: jak rozpoznać i jak leczyć.

Prawidłowe BMI dziecka według wieku

Tabele pokazują, jakie BMI wyznacza granice normy, nadwagi i otyłości na polskich siatkach OLA i OLAF w dniu kolejnych urodzin. Między urodzinami granice zmieniają się stopniowo, a w okresie dojrzewania nawet z miesiąca na miesiąc, dlatego dokładny wynik dla wieku dziecka podaje kalkulator. Dla dzieci od 2 do 3 lat kalkulator korzysta z siatek WHO.

Granice BMI (kg/m²) dla dziewczynek według siatek OLA i OLAF
WiekNorma3.–85. centylNadwaga85.–97. centylOtyłośćpowyżej 97. centyla
3 lata13,6–17,217,2–19,0> 19,0
4 lata13,3–17,317,3–19,3> 19,3
5 lat13,0–17,417,4–19,7> 19,7
6 lat12,9–17,717,7–20,4> 20,4
7 lat12,9–17,917,9–20,9> 20,9
8 lat13,1–18,718,7–22,2> 22,2
9 lat13,2–19,419,4–23,3> 23,3
10 lat13,5–20,120,1–24,5> 24,5
11 lat13,8–21,021,0–25,6> 25,6
12 lat14,2–21,721,7–26,3> 26,3
13 lat14,8–22,422,4–27,0> 27,0
14 lat15,5–22,922,9–27,3> 27,3
15 lat16,0–23,323,3–27,5> 27,5
16 lat16,5–23,623,6–27,7> 27,7
17 lat16,8–23,823,8–27,7> 27,7
Granice BMI (kg/m²) dla chłopców według siatek OLA i OLAF
WiekNorma3.–85. centylNadwaga85.–97. centylOtyłośćpowyżej 97. centyla
3 lata13,8–17,317,3–19,1> 19,1
4 lata13,6–17,417,4–19,5> 19,5
5 lat13,3–17,517,5–20,0> 20,0
6 lat13,2–17,817,8–20,8> 20,8
7 lat13,2–18,218,2–21,5> 21,5
8 lat13,3–19,019,0–22,8> 22,8
9 lat13,5–19,919,9–24,5> 24,5
10 lat13,7–20,520,5–25,8> 25,8
11 lat14,0–21,321,3–27,0> 27,0
12 lat14,3–21,921,9–27,6> 27,6
13 lat14,8–22,422,4–27,8> 27,8
14 lat15,3–22,922,9–27,8> 27,8
15 lat15,9–23,423,4–27,9> 27,9
16 lat16,4–23,923,9–28,2> 28,2
17 lat17,0–24,624,6–28,9> 28,9

Jak zmierzyć dziecko, żeby wynik był wiarygodny

  • Zważ dziecko rano, po skorzystaniu z toalety, w samej bieliźnie lub lekkim ubraniu i bez butów.
  • Wzrost zmierz bez butów: dziecko stoi prosto plecami przy ścianie, z piętami, pośladkami i łopatkami przy ścianie, i patrzy przed siebie. Przyłóż do czubka głowy płaską książkę, zaznacz miejsce na ścianie i zmierz odległość od podłogi.
  • Wpisz wyniki z dokładnością do 0,1 cm i 0,1 kg. Przy kolejnym pomiarze korzystaj z tej samej wagi i mierz o podobnej porze dnia[4].

Kiedy skonsultować wynik z lekarzem

Warto umówić wizytę u pediatry, gdy:

  • wynik jest w zakresie nadwagi, otyłości albo poniżej normy,
  • BMI dziecka w ciągu roku przesunęło się o kilka linii centylowych w górę lub w dół albo dziecko chudnie bez wyraźnej przyczyny,
  • dziecko przestało rosnąć albo rośnie wyraźnie wolniej niż rówieśnicy,
  • pojawiły się chrapanie i przerwy w oddychaniu w czasie snu, bóle kolan lub bioder, ciemne, zgrubiałe fałdy skóry na karku lub pod pachami albo wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu[3],
  • dziecko bardzo przejmuje się wagą, głodzi się, ukrywa jedzenie albo wymiotuje po posiłkach.

Nie odchudzaj dziecka na własną rękę restrykcyjną dietą. Jeśli zmiany są potrzebne, najlepiej sprawdzają się te, które obejmują całą rodzinę: posiłki, ruch, sen i czas przed ekranem[3]. Wynik możesz omówić z pediatrą online albo z lekarzem, który zajmuje się leczeniem otyłości u dzieci i młodzieży, online lub w gabinecie w Lublinie: umów konsultację dla dziecka.

Najczęściej zadawane pytania

Jak obliczyć BMI dziecka?

BMI dziecka liczy się tak samo jak u dorosłego: masę ciała w kilogramach dzieli się przez kwadrat wzrostu w metrach. Na przykład 10-letni chłopiec, który waży 33 kg i ma 140 cm wzrostu, ma BMI 33 : 1,4² = 16,8 kg/m². Inaczej niż u dorosłych ocenia się dopiero wynik: porównuje się go z siatką centylową dla wieku i płci.

Jak obliczyć BMI dziecka z uwzględnieniem wieku?

Sam wzór nie zależy od wieku. Wiek i płeć są potrzebne do oceny wyniku: kalkulator sprawdza, na którym centylu leży BMI dziecka wśród rówieśników w tym samym wieku i tej samej płci. Dlatego warto podać datę urodzenia. W okresie dojrzewania granice norm zmieniają się z miesiąca na miesiąc.

Jakie BMI jest prawidłowe u 10-latka?

Według polskich siatek OLAF u chłopca w dniu 10. urodzin BMI w normie wynosi od 13,7 do 20,5 kg/m², nadwagę wskazuje BMI powyżej 20,5, a otyłość powyżej 25,8. U 10-letniej dziewczynki norma to BMI od 13,5 do 20,1 kg/m², nadwagę wskazuje BMI powyżej 20,1, a otyłość powyżej 24,5.

Jakie BMI powinna mieć 12-latka?

U dziewczynki w dniu 12. urodzin BMI w normie wynosi według siatek OLAF od 14,2 do 21,7 kg/m², nadwagę wskazuje BMI powyżej 21,7, a otyłość powyżej 26,3. Z każdym miesiącem te granice nieco rosną, więc dokładną ocenę daje kalkulator.

Ile powinna ważyć 14-latka?

Nie ma jednej prawidłowej masy ciała dla wieku, bo zależy ona od wzrostu. Na przykład u 14-letniej dziewczynki o wzroście 160 cm BMI w normie odpowiada masie ciała od ok. 39,6 do 58,7 kg. Przedział dla wzrostu Twojego dziecka pokaże kalkulator po wpisaniu jego danych.

Czy BMI dziecka ocenia się tak samo jak BMI dorosłego?

Nie. U dorosłych nadwagę wskazuje BMI od 25, a otyłość od 30 kg/m², ale u dzieci te progi nie obowiązują, bo BMI zmienia się z wiekiem. To samo BMI 21,0 u 8-letniej dziewczynki oznacza nadwagę, a u 16-letniej normę.

Dlaczego wynik różni się od innego kalkulatora albo siatki w książeczce zdrowia?

Kalkulatory korzystają z różnych siatek i progów. Nasz kalkulator od 3. urodzin korzysta z polskich siatek OLA i OLAF i progów z polskiego stanowiska ekspertów z 2022 roku: nadwaga powyżej 85., otyłość powyżej 97. centyla. Inne kalkulatory korzystają np. z siatek WHO albo amerykańskich siatek CDC, w których otyłość zaczyna się od 95. centyla. W starszych polskich siatkach z 1999 roku nadwagę wyznacza 90. centyl.

Czy wynik powyżej 97. centyla oznacza chorobę?

To sygnał, że warto pokazać dziecko lekarzowi. Siatka centylowa BMI jest narzędziem przesiewowym, a nie diagnozą: BMI nie mierzy tkanki tłuszczowej, więc np. u bardzo umięśnionego nastolatka może zawyżać ocenę. Lekarz zbada dziecko, sprawdzi, jak rosło wcześniej, i oceni, czy potrzebne są badania.

Od jakiego wieku można liczyć centyl BMI?

Kalkulator ocenia BMI od 2. urodzin do 18. roku życia. U młodszych dzieci lekarz ocenia masę ciała w stosunku do długości ciała na siatkach WHO, a od 18 lat obowiązują progi BMI dla dorosłych.

Jak często sprawdzać BMI dziecka?

Zwykle wystarczą pomiary podczas bilansów zdrowia i wizyt u pediatry, chyba że lekarz zaleci inaczej. Częste ważenie w domu nie pomaga dziecku, a może skupiać jego uwagę na wadze.

Czy kalkulator zapisuje dane dziecka?

Nie. Wynik liczymy w Twojej przeglądarce, nie zapisujemy ani nie wysyłamy daty urodzenia, wzrostu ani masy ciała dziecka.

Kto przygotował tę stronę

lek. Katarzyna WoźniakKW
Opracowanie

lek. Katarzyna Woźniak

Numer prawa wykonywania zawodu: 3534736

Lekarka, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (2018) i doktorantka tej uczelni. Członkini Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości z certyfikatem w zakresie kompleksowego leczenia choroby otyłościowej. Założycielka Zapytaj Lekarza, gdzie prowadzi pacjentów leczących otyłość. Od 2016 roku jako „Mama i Stetoskop” edukuje o zdrowiu w mediach społecznościowych.

Zobacz profil
Źródła (6)· pokaż
  1. Kułaga Z i wsp. Polish 2010 growth references for school-aged children and adolescents. Eur J Pediatr, 2011.
  2. Kułaga Z i wsp. Polish 2012 growth references for preschool children. Eur J Pediatr, 2013.
  3. Mazur A i wsp. Childhood Obesity: Position Statement of Polish Society of Pediatrics, Polish Society for Pediatric Obesity, Polish Society of Pediatric Endocrinology and Diabetes, the College of Family Physicians in Poland and Polish Association for Study on Obesity. Nutrients, 2022.
  4. Siatki centylowe, czyli ocena rozwoju fizycznego i stanu odżywienia dziecka. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.
  5. WHO Multicentre Growth Reference Study Group. WHO Child Growth Standards based on length/height, weight and age. Acta Paediatr Suppl, 2006.
  6. Malnutrition (fact sheet). WHO.